تحولات شمال آفریقا متأثر از ساختار این کشورها درعرصه های مختلف است/«معامله قرن» در راه است

6

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی شهدای مدافع حرم به نقل از شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ علیرضا عرب کارشناس مسائل بین الملل در گفتگو با راه آرمان؛ با بیان اینکه عبدالعزیز بوتفلیقه رئیس جمهور الجزایر با فشار و التیماتوم  ارتش این کشور در دوم آوریل ۲۰۱۹ میلادی استعفا داد، گفت: پس از این رخداد مجلس ملی الجزایر در نهم آوریل عبدالقادر بن‌صالح را به عنوان رئیس جمهوری موقت این کشور معرفی کرد.

وی با اشاره به اینکه رئیس جمهوری موقت از نزدیکان رئیس جمهوری مخلوع الجزایر و منصوب وی در ساختار حکومت بودهف ابراز کرد: در نهایت قرار شد انتخابات ریاست جمهوری طی دو تا سه ماه آینده برگزار شود .

عرب عنوان کرد: در رویدادی دیگر در تاریخ یازدهم آوریل شاهد برکناری عمر البشیر رئیس جمهور سودان توسط ارتش این کشور طی کودتا و حبس خانگی او بودیم؛ به این صورت که سران ارتش سودان به مقر ریاست‌جمهوری این کشور رفته و به عمرالبشیر اعلام کردند «جایگزینی جز کناره‌گیری وجود ندارد» و او باید قدرت را ترک کند.

این کارشناس مسائل بین الملل افزود: شورای نظامی انتقالی توسط ارتش سودان تشکیل شد و عوض بن عوف معاون اول عمر البشیر و وزیر دفاع به ریاست شورای نظامی انتقالی این کشور انتخاب شد؛ شورای نظامی انتقالی باید ظرف دو سال حکومت انتقالی تشکیل دهد.

وی با بیان اینکه بسیاری احزاب و گروههای سیاسی شورای نظامی را غیر قانونی دانسته و اعلام کرده اند که اقدام ارتش کودتا است و باید یک حکومت غیر نظامی تشکیل شود، عنوان کرد: به دلیل ادامه دار بودن اعتراضات مردمی یک روز بعد از تشکیل شورای نظامی انتقالی در سودان، مورخ ۱۳آوریل عوض بن عوف رئیس این شورا از سمت خود کناره‌گیری کرد.

عرب با اشاره به مطلب فوق و بیان اینکه ژنرال عبدالفتاح البرهان بازرس کل ارتش سودان را به‌عنوان ریاست جدید شورای نظامی انتقالی منصوب شد، اذعان کرد: این فرد کسی است که شخصا عمر البشیر رئیس‌جمهور مخلوع این کشور را بازداشت کرد و او فرمانده نیروهای زمینی سودان در جنگ یمن بوده است.

واکاوی تحولات اخیر شمال آفریقا          

این کارشناس مسائل بین الملل در خصوص علل تحولات اخیر شمال آفریقا گفت: تحولات اخیر شمال آفریقا در الجزایر و سودان در وهله اول متاثر از ساختار اقتصادی،اجتماعی و سیاسی کشورهای مزبور است.

وی ادامه داد: در ساختارهای پیشا مدرن و سنتی دو نهاد دیوانسالاری (دولت) و ارتش از هم مجزا هستند و در وجود حاکم بزرگ،شاه یا خلیفه متحد می شوند و در ساختارهای مدرن شکاف میان دولت و ارتش رفع شده است و ارتش زیر مجموعه دولت(دیوانسالاری) قراردارد.

عرب با بیان اینکه در ساختارهای شبه مدرن این دوگانگی کماکان وجود دارد و البته شدت آن بصورت ساختارهای سنتی نیست، اظهار کرد:اما به هر روی نهاد ارتش دارای درجه استقلال بالایی از نهاد دولت است.

این کارشناس مسائل بین الملل بیان کرد: در کشورهای شمال آفریقا با دولت های شبه مدرن مواجه هستیم؛ لذا در این دولت های شبه مدرن ارتش کاملا زیر مجموعه دولت نیست و دارای میزان بالایی از استقلال است.

وی ضمن بیان اینکه شاخصه دیگر کشورهای شمال آفریقا وابستگی به غرب و نظام اقتصاد جهانی است، تصریح کرد: گفتنی است که این مسئله به معنای قرار داشتن این کشورها در مدار مرکزی اقتصاد جهانی نیست؛ بلکه صرفا نقش حاشیه ای در اقتصاد جهانی را دارا هستند اما حاشیه ای بسیار وابسته به تحولات و امواج اقتصاد بین المللی دارند.

عرب با تأکید بر اینکه در این کشورها دولت،ارتش و فرایند توسعه وابسته است، عنوان کرد: در این کشورها طبقات حاکم اعم از سیاستمداران ، نظامیان و نخبگان اقتصادی مقابل هرگونه تحولی مقاومت خواهند کرد و طبقات حاکم خود جزئی از دولت و ارتش بوده و حامی آن محسوب می شوند.

این کارشناس مسائل بین الملل افزود: بنابراین آنچه در کشورهای عربی از آن بعنوان دولت عمیقه یا پنهان یاد می شود همان طبقات حاکم در این کشورها هستند؛ لذا تحولات جهان عرب از سال ۲۰۱۱میلادی موسوم به بهار عربی در کشورهای عربی عمدتا ناکام ماند و منجر به جنگ های داخلی و مداخلات خارجی شد و گسل های قومی و مذهبی در سطح منطقه را فعال کرده و صف آرایی های منطقه ای را  تشدید کرده است.

وی با اشاره به اینکه عامل مهم دیگر در شکست حرکت های مردمی و باز تولید ساختارهای اقتصادی،سیاسی و اجتماعی قبلی فقدان فرهنگ سیاسی کارآمد و منسجم نزد مخالفین است، گفت: فرهنگ سیاسی مخالفین دارای انسجام و کارآمدی و شفافیت لازم جهت تغییر وضع موجود نبود.

عرب ادامه داد: فرهنگ سیاسی مخالفین متنوع، متکثر و عمدتا اصلاح گرایانه بود؛ بنابراین قادر به ایجاد اتحاد میان مردم و پیگیری تغییرات اساسی در ساختارهای اقتصادی،سیاسی و اجتماعی نشد.

این کارشناس مسائیل بین الملل بیان کرد: در این کشورها با فرهنگ سیاسی انقلابی مواجه نیستیم؛ بنابراین نباید توقع وقوع تغییرات اساسی و دگرگونی واقعی در ساختارهای موجود را داشته باشیم.

وی با بیان اینکه عامل دیگری که سد راه تحولات و تغییرات در جهان عرب شد، مداخله و نفوذ کشورهای مستبد و رانتیر نفتی عرب بویژه سعودی و امارات بود، عنوان کرد: آنها تحولات و تغییرات را به سمت منازعات قومی و مذهبی منحرف کردند تا مردم سالاری در جهان عرب شکست بخورد و خطری کشورهای رانتیر نفتی مستبد و وابسته را تهدید نکند.

عرب گفت: فعال کردن شکاف های قومی و مذهبی در سطح منطقه عملا حرکت های مردمی را خنثی و منحرف کرد و رژیم های مستبد ، ثروتمند و وابسته عربی را مصون نگاه داشت.

تحولات اخیر شمال آفریقا و موعد رونمایی از «معامله قرن»

 این کارشناس مسائل بین الملل تأکید کرد: با نگاهی عمیق به تحولات اخیر الجزایر و سودان و با توجه به وابستگی دولت ها و ارتش های این دو کشور به غرب و از سویی دیگر نفوذ و مداخله عربستان سعودی، امارات و مصر در ساختارها و کارگزاران عالی رتبه آنها و از طرفی دیگر نزدیک شدن موعد رونمایی از طرح صلح ترامپ برای منازعه فلسطینی-اسرائیلی موسوم به «معامله قرن» به نظر می رسد تحولات مزبور به نوعی کنترل شده بوده و در راستای مساعد ساختن محیط اجرای معامله قرن برنامه ریزی و هدایت شدند.

وی اظهار کرد: معامله قرن ، معامله بزرگ است به این مفهوم که محیط معامله قرن صرفا به فلسطین محدود نیست و باید محیط امنیتی اسرائیل را تضمین کرده  و منافع آمریکا در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا را تامین کند.

عرب با اشاره به اینکه اجرای موفق «معامله قرن» برگ برنده ارزشمندی برای دونالد ترامپ در انتخابات پیش روی ریاست جمهوری آمریکا محسوب می شود، ابراز کرد: بنابراین به نظر می رسد تحولات اخیر در لیبی، الجزایر و سودان پیش درآمد «معامله قرن» است.

این کارشناس مسائل بین الملل اذعان کرد: به طور منطقی تحولات شمال آفریقا اثرات مستقیم بر پرونده یمن و تحولات آن خواهند داشت و شاهد فشار بیشتر بر انصارالله یمن خواهیم بود و از سوی دیگر فشارها بر عراق و سوریه و لبنان نیز در همین راستا افزایش خواهد یافت.

وی در پایان با بیان اینکه  فشار ها بر ایران به عنوان مرکز ثقل مقاومت نیز که به ویژه از زمان روی کارآمدن ترامپ مستمر و متمرکز بوده در  حال افزایش روزافزون است، خاطر نشان کرد: لذا «معامله قرن» واقعا آغاز شده است و شمال آفریقا و خاورمیانه عرصه تقابل اراده محور مقاومت و محور آمریکایی _صهیونیستی خواهد بود.

ارسال یک پاسخ